Deniz İthalat Özet Beyanı Nasıl Hazırlanır?
Deniz yolu ile yapılan ithalat işlemlerinde Özet Beyan (Summary Declaration), yük Türkiye Gümrük Bölgesi’ne gelmeden önce gümrüğe elektronik olarak bildirilen en kritik belgelerden biridir. Bu rehberde deniz ithalat özet beyanının ne olduğu, kim tarafından verildiği ve adım adım nasıl hazırlandığı detaylı şekilde anlatılmaktadır.
Özet Beyan Nedir?
Özet beyan; taşıma aracındaki eşyanın, Türkiye’ye girişinden önce gümrük sistemine bildirildiği elektronik kayıttır. Risk analizi bu beyana göre yapılır ve ithalat süreci bu kayıt üzerinden ilerler.
Deniz taşımacılığında ithalat özet beyan:
- Taşıyıcı veya acentesi tarafından verilir
- Manifesto ile uyumlu olmalıdır.
- Varıştan önce sisteme girilir.
- Gümrük işlemlerinin başlangıç noktasıdır.
Deniz İthalatta Özet Beyanı Kim Verir?
Genellikle aşağıdaki taraflar sorumludur:
- Gemi hattı (shipping line)
- Gemi acentesi
- Yetkilendirilmiş temsilci
Türkiye’de özet beyanlar BİLGE sistemi üzerinden gönderilir.
Gerekli Bilgiler
Özet beyan ana bilgileri için;
- Gümrük işlemlerinin yapılacağı gümrük idaresi belirlenmelidir.
- Taşıyıcı firmanın bilgileri derlenmelidir.
- Taşıyıcı geminin imo numarası, adı, kayıtlı olduğu ülke bilgileri toplanmalıdır.
- Yükleme ülkesi - limanı ve boşaltma liman ve iskele bilgileri tespit edilmelidir.
- ETA (tahmini varış tarihi) belirlenmelidir.
- Mevcut ise yükleme ülkesinde düzenlenen özet beyan numarası not alınmalıdır.
Taşıma senedi bilgileri için;
- Alıcı, gönderici, mevcut ise notify / bildirim tarafı firma bilgileri hazırlanmalıdır.
- Malın grupaj, ambar harici, konteyner, ro-ro ya da aktarma durumu kontrol edilmelidir.
- Mal konteyner ise konteyner numaraları hazırlanmalıdır.
- Eşyanın kap cinsi, kap adedi, gtip (hs code) bilgisi, eşyanın tanımı ve brüt ağırlık bilgileri hazırlanmalıdır.
Adım Adım Deniz İthalat Özet Beyanı Hazırlama
Kolay Özet Beyan uygulamasına giriş yapılır. "+ Yeni" butonu ile yeni bir özet beyan oluşturulur.
Özet Beyan

Belge alanı içerisindeki;
- Gümrük: Gümrük işlemlerinin gerçekleştirleceği gümrük idaresi seçilmelidir.
- Beyan Türü: Deniz ithalat beyan türünde işlem yapılacağı için "DENİTH" seçilmelidir.
- Taşıma Şekli: Bu alan DENİTH işlemlerinde doldurulması zorunlu bir alan olmamakla beraber "[10] Deniz yolu ile ulaşım" seçeneği seçilebilir.
- Ek Belge Sayısı: Gümrük idaresine sunulacak toplam belge sayısıdır.
- İmza Sahibi: Özet beyanı e-imza kartı ile imzalayacak olan temsilci seçilmelidir.

Sorumlu alanı içerisindeki;
- Taşıyıcı Firma: Taşıma faaliyetini yürüten firma seçilir.

Taşıma alanı içerisindeki;
- Plaka / Sefer No: Geminin sefer numarası biliniyorsa yazılabilir ya da genel uygulamada "BİLA" (Farsça olumsuzluk eki, bilinmiyor olarak düşünülebilir) ifadesi yazılabilir.
- Taşıtın Adı: Geminin adı yazılır.
- Ülkesi: Geminin kayıtlı olduğu ülke seçilir.
- Taşıt Referans No: Geminin IMO numarası yazılır.
- Yükleme Ülkesi: Malın yüklendiği ülke seçilir.
- Yükleme Liman / Yeri: Malın yüklendiği liman seçilir.
- Boşaltma Ülkesi: İthalat işlemi yapıldığı için "[052] TÜRKİYE" seçilir.
- Boşaltma Liman / Yeri: Boşaltma limanı seçilir. Liman seçilirken ana liman değil alt iskele seçilmesi gerekmektedir. Örneğin [TRZON] ZONGULDAK seçilmemeli, [TRZON-002] TTK ZONGULDAK LİMANI seçilmelidir.
- Varış Zamanı: Geminin tahmini varış zamanı seçilmelidir.
- Diğer Açıklama: Özet beyan için açıklama not mevcut ise yazılabilir.
Bilgiler Marine Traffic sitesinden teyit edilebilir.
Taşıma Senedi
Taşıma Senetleri sekmesi tıklanarak açılır. "+ Yeni" butonu ile yeni bir taşıma senedi oluşturulur. Oluşturulan taşıma senedine çift tıklanarak içerisi açılır.

Taşıma Senedi içerisindeki;
- Taşıma Senedi No: Konşimento daki numaraya yazılabilir, 1-2-n.. şeklinde sırayla numara verilebilir ya da konteyner numarası yazılabilir.
- Düzenlendiği Ülke: Geminin yükleme ülkesi otomatik seçili gelecektir.
- Özet Beyan No, Eşyanın Bulunduğu Yer, Fatura Tutar/Cinsi, Navlun Tutar/Cinsi, Ödeme Şekli alanlarının doldurulmasına gerek bulunmamaktadır.

İlgili içerisindeki;
- Gönderici: Gönderici firmanın unvan bilgisi sol tarafdaki alana yazılır ya da firma kayıtlı ise sağ tarafdaki alandan firma seçilir.
- Alıcı: Alıcı firma sağ taraftaki alan dan seçilir. Firma daha önceden kayıtlı değil ise "+" butonu ile kaydedilir. Kimlik türü: Türkiye firması ise Vergi No, yabancı firma ise Sahip Değildir ya da Emre seçilir.
- Acente: Acente firma olarak beyan sahibi firma ya da taşıyıcı firmanın Türkiye'de kayıtlı firması bulunuyorsa seçilebilir.
- Bildirim / Notify: Taşımaya ilişkin bildirim yapılması gereken firma varsa seçilebilir.

Durum alanı içerisindeki;
- Grupaj: Taşıma senedi grupaj / parsiyel / konsolide ise işaretlenir.
- Ambar Harici: Eşya ambara alınmayacak ise işaretlenir.
- Konteyner: Eşya konteyner ise işaretlenir.
- Ro-Ro: Eşya kamyon, tır ve çekicileri gibi tekerlekli araçlar içerisinde gemi ile taşınıyorsa işaretlenir.
- Aktarma Yapılacak Mı? / Aktarma Tipi: Eşya aktarma yapılacak ise işaretlenir. İşaretlenmesi durumunda aktarma tipi alanında Yurtiçi Aktarma ya da Yurtdışı Aktarma seçeneklerinden birisi seçilir.
Taşıma Satırları sekmesi içinde "+" butona tıklanarak yeni taşıma satırı oluşturulur ve içerisinde;
- Kap Cinsi: Kap cinsi seçilmelidir. Taşıma senedi konteyner ise "KN" seçilmelidir.
- Kap Adedi: Kap adedi girilmelidir. Kap adedi 0 olamaz.
- Marka/No: Taşıma senedi konteyner ise konteyner numarası yazılır, değil ise "ADDR" şeklinde kalabilir.
Taşıma satırının ilk sutunun içerisinde bulunan ok işareti ile Eşya Bilgisi alanı açılır. Ve "+" butonu ile yeni bir eşya bilgisi satırı açılarak içerisindeki;
- Eşya Kodu: Malın Gtip (HS Code) bilgisi girilir. Aralarında nokta olmayacak şekilde 4-6-8-10-12 karakter şeklinde giriş yapabilir.
- Eşya Tanımı: Malın ticari tanımı yazılır.
- Brüt KG: Eşyanın brüt ağırlığı yazılır.

Uğranılan Ülkeler sekmesi içerisinde en az bir eşyanın uğradığı ülke bilgisi girilmesi zorunludur. "Yükleme Ülkesi/Yeri Ekle" ve "Boşaltma Ülkesi/Yeri Ekle" butonlarına tıklayarak iki uğrak bilgisi eklenebilir.
"Kaydet" butonu ile taşıma senedi ön belleğe kaydedilir.
Eğer başka taşıma senetleri de oluşturulması gerekiyorsa aynı mantık ile oluşturulabilir.
Özet Beyan ana ekranında "Kaydet" butona tekrar tıklanarak özet beyan içerisine hazırlanan beyan bilgileri kaydedilir.
İmzalama ve Gönderim
"İmzala" butonuna tıklanır. Kolay İmzalama Aracı bilgisayarınız kurulu ise otomatik olarak açılacak ve e-imza kart şifrenizi girmenizi isteyecektir. "İmzala" butonuna tıklandığında dosya imzalanacak ve BİLGE sistemine gönderilecektir.

Edi-Mesajlar sekmesi içerisinde BİLGE sistemine gönderilen dosyaların cevapları yer almaktadır. Alınan hatalar bu ekranda gösterilir, ilgili hatalar düzeltildikten sonra tekrar imzalanarak gönderilmesi gerekmektedir.
Tescil Numarası alanında başarıyla tescil olmuş gönderim tescil numarası gösterilecektir.

"Yazdır" butonuna tıklayarak EK9 Eski Form çıktıya ulaşabilirsiniz.
#Deniz ithalat özet beyan
#Özet beyan nasıl yapılır
#BİLGE deniz özet beyan
#Türkiye summary declaration
#İthalat manifestosu