Deniz İhracat Özet Beyanı Nasıl Hazırlanır?
Deniz yolu ile yapılan ihracat işlemlerinde Özet Beyan (Summary Declaration), yük Türk limanını terketmeden önce gümrüğe elektronik olarak bildirilen en kritik belgelerden biridir. Bu rehberde deniz ihracat özet beyanının ne olduğu, kim tarafından verildiği ve adım adım nasıl hazırlandığı detaylı şekilde anlatılmaktadır.
Özet Beyan Nedir?
Özet beyan; taşıma aracındaki eşyanın, Türk limanını terk etmeden önce gümrük sistemine bildirildiği elektronik kayıttır. Risk analizi bu beyana göre yapılır ve ihracat süreci bu kayıt üzerinden ilerler.
Deniz taşımacılığında ihracat özet beyan:
- Taşıyıcı veya acentesi tarafından verilir
- Çıkıştan önce sisteme girilir.
Deniz İhracat Özet Beyanı Kim Verir?
Genellikle aşağıdaki taraflar sorumludur:
- Gemi hattı (shipping line)
- Gemi acentesi
- Yetkilendirilmiş temsilci
Türkiye’de özet beyanlar BİLGE sistemi üzerinden gönderilir.
Gerekli Bilgiler
Özet beyan ana bilgileri için;
- Gümrük işlemlerinin yapılacağı gümrük idaresi belirlenmelidir.
- Taşıyıcı firmanın bilgileri derlenmelidir.
- Taşıyıcı geminin imo numarası, adı, kayıtlı olduğu ülke bilgileri toplanmalıdır.
- Yükleme ülkesi - limanı ve boşaltma liman bilgileri tespit edilmelidir.
Taşıma senedi bilgileri için;
- Alıcı, gönderici, mevcut ise notify / bildirim tarafı firma bilgileri hazırlanmalıdır.
- Malın grupaj, ambar harici, konteyner, ro-ro ya da aktarma durumu kontrol edilmelidir.
- Mal konteyner ise konteyner numaraları hazırlanmalıdır.
- Eşyanın kap cinsi, kap adedi, gtip (hs code) bilgisi, eşyanın tanımı ve brüt ağırlık bilgileri hazırlanmalıdır.
Adım Adım Deniz İhracat Özet Beyanı Hazırlama
Kolay Özet Beyan uygulamasına giriş yapılır. "+ Yeni" butonu ile yeni bir özet beyan oluşturulur.
Özet Beyan
Belge alanı içerisindeki;
- Gümrük: Gümrük işlemlerinin gerçekleştirleceği gümrük idaresi seçilmelidir.
- Beyan Türü: Deniz ihracat beyan türünde işlem yapılacağı için "DENİHR" seçilmelidir.
- Taşıma Şekli: Bu alan DENİHR işlemlerinde doldurulması zorunlu bir alan olmamakla beraber "[10] Deniz yolu ile ulaşım" seçeneği seçilebilir.
- Ek Belge Sayısı: Gümrük idaresine sunulacak toplam belge sayısıdır.
- İmza Sahibi: Özet beyanı e-imza kartı ile imzalayacak olan temsilci seçilmelidir.
Sorumlu alanı içerisindeki;
- Taşıyıcı Firma: Taşıma faaliyetini yürüten firma seçilir.
Taşıma alanı içerisindeki;
- Plaka / Sefer No: Geminin sefer numarası biliniyorsa yazılabilir ya da genel uygulamada "BİLA" (Farsça olumsuzluk eki, bilinmiyor olarak düşünülebilir) ifadesi yazılabilir.
- Taşıtın Adı: Geminin adı yazılır.
- Ülkesi: Geminin kayıtlı olduğu ülke seçilir.
- Taşıt Referans No: Geminin IMO numarası yazılır.
- Yükleme Ülkesi: İhracat işlemi yapılacağı için "[052] Türkiye" seçilir.
- Yükleme Liman / Yeri: Malın yüklendiği liman seçilir.
- Boşaltma Ülkesi: İhracat işlemi yapıldığı için malın varış noktası olan ülke seçilir.
- Boşaltma Liman / Yeri: Boşaltma limanı seçilir.
- Varış Zamanı: Veri girişi yapılmaz.
- Diğer Açıklama: Özet beyan için açıklama not mevcut ise yazılabilir.
Bilgiler Marine Traffic sitesinden teyit edilebilir.
Taşıma Senedi
Taşıma Senetleri sekmesi tıklanarak açılır. "+ Yeni" butonu ile yeni bir taşıma senedi oluşturulur. Oluşturulan taşıma senedine çift tıklanarak içerisi açılır.
Taşıma Senedi içerisindeki;
- Taşıma Senedi No: Konşimento daki numaraya yazılabilir, 1-2-n.. şeklinde sırayla numara verilebilir ya da konteyner numarası yazılabilir.
- Düzenlendiği Ülke: Geminin yükleme ülkesi otomatik seçili gelecektir.
- Özet Beyan No, Eşyanın Bulunduğu Yer, Fatura Tutar/Cinsi, Navlun Tutar/Cinsi, Ödeme Şekli alanlarının doldurulmasına gerek bulunmamaktadır.
İlgili içerisindeki;
- Gönderici: firma sağ taraftaki alandan seçilir. Firma daha önceden kayıtlı değil ise "+" butonu ile kaydedilir. Kimlik türü: Türkiye firması ise Vergi No, yabancı firma ise Sahip Değildir ya da Emre seçilir.
- Alıcı: firmanın unvan bilgisi sol tarafdaki alana yazılır ya da firma kayıtlı ise sağ tarafdaki alandan firma seçilir.
- Acente: Acente firma olarak beyan sahibi firma ya da taşıyıcı firmanın Türkiye'de kayıtlı firması bulunuyorsa seçilebilir.
- Bildirim / Notify: Taşımaya ilişkin bildirim yapılması gereken firma varsa seçilebilir.
Durum alanı içerisindeki;
- Grupaj: Taşıma senedi grupaj / parsiyel / konsolide ise işaretlenir.
- Ambar Harici: Eşya ambara alınmayacak ise işaretlenir.
- Konteyner: Eşya konteyner ise işaretlenir.
- Ro-Ro: Eşya kamyon, tır ve çekicileri gibi tekerlekli araçlar içerisinde gemi ile taşınıyorsa işaretlenir.
- Aktarma Yapılacak Mı? / Aktarma Tipi: Eşya aktarma yapılacak ise işaretlenir. İşaretlenmesi durumunda aktarma tipi alanında Transit Ticaret ya da Mahrece İade seçeneklerinden birisi seçilir.
Taşıma Satırları sekmesi içinde "+" butona tıklanarak yeni taşıma satırı oluşturulur ve içerisinde;
- Kap Cinsi: Kap cinsi seçilmelidir. Taşıma senedi konteyner ise "KN" seçilmelidir. Taşıma senedi konteyner değil ise "BI", "NE", "VL" vb. kap cinsi seçilmelidir.
- Kap Adedi: Kap adedi girilmelidir. Kap adedi 0'dan büyük olması gerekir.
- Marka/No: Taşıma senedi konteyner ise konteyner numarası yazılır, değil ise "ADDR" şeklinde kalabilir.
Taşıma satırının ilk sütunun içerisinde bulunan ok işareti ile Eşya Bilgisi alanı açılır. Ve "+" butonu ile yeni bir eşya bilgisi satırı açılarak içerisindeki;
- Eşya Kodu: Malın Gtip (HS Code) bilgisi girilir. Aralarında nokta olmayacak şekilde 4-6-8-10-12 karakter şeklinde giriş yapabilir.
- Eşya Tanımı: Malın ticari tanımı yazılır.
- Brüt KG: Eşyanın brüt ağırlığı yazılır.
İhracat Beyanları kısmından "+" butona tıklanarak yeni ihracat beyanı oluşturulur ve içerisinde;
- İhracat Tipi: DENİHR özet beyanınıza uygun ihracat tipi seçilir.
- Numarası: İhracat tipi "Aktarma" seçilir, numarası alanına "AKT" ifadesi yazılabilir.
- Parçalı mı?: Malın parçalı olup olmadığı bilgisi seçilir.
- Kap Adedi: Kap adedi girilmelidir.
- Brüt Ağırlık: Eşyanın brüt ağırlığı yazılır
Uğranılan Ülkeler sekmesi içerisinde en az bir eşyanın uğradığı ülke bilgisi girilmesi zorunludur. "Yükleme Ülkesi/Yeri Ekle" ve "Boşaltma Ülkesi/Yeri Ekle" butonlarına tıklayarak iki uğrak bilgisi eklenebilir.
"Kaydet" butonu ile taşıma senedi ön belleğe kaydedilir.
Eğer başka taşıma senetleri de oluşturulması gerekiyorsa aynı mantık ile oluşturulabilir.
Özet Beyan ana ekranında "Kaydet" butona tekrar tıklanarak özet beyan içerisine hazırlanan beyan bilgileri kaydedilir.
Özet Beyan Açma
Özet Beyan Açmalar sekmesi altındaki '+' ikonu aracılığıyla yeni kayıt açılışı gerçekleştirilir. Kayıt oluşturma işleminin ardından, ilgili satıra çift tıklanarak özet beyan açma detay ekranına geçiş yapılır ve içerisindeki istenilen bilgiler doldurulur.
Özet Beyanın Bir Kısmı
- Özet Beyan Numarası: Açılacak olan Özet Beyanın numarası yazılır.
- Taşıma Senedi Numarası Açılacak olan Taşıma Senedi numarası yazılır.
- Eşya Ambarda Mı?: Eşyanın ambar durumu bilgisi seçilir.
- Başka Rejimde Açılacak Mı?:Başka bir rejimde açılıp açılmayacağı seçilir.
Taşıma Senedinin Bir Kısmı
- Özet Beyan Numarası: Açılacak olan Özet Beyanın numarası yazılır.
- Taşıma Senedi Numarası: Açılacak olan Taşıma Senedi numarası yazılır.
- Satır Numarası: Açılacak olan taşıma senedinin satır numarası yazılır
- Eşya Ambarda Mı?: Eşyanın ambar durumu bilgisi seçilir.
- Ambar Kodu: Ambar kodu bilgisi yazılır
- Başka Rejimde Açılacak Mı?:Başka bir rejimde açılıp açılmayacağı seçilir.
- Açıklama: Özet beyan Açma için açıklama not mevcut ise yazılabilir.
Özet Beyan Açma ekranında "Kaydet" butona tekrar tıklanarak özet beyan açma içerisine hazırlanan beyan bilgileri kaydedilir.
İmzalama ve Gönderim
"İmzala" butonuna tıklanır. Kolay İmzalama Aracı bilgisayarınız kurulu ise otomatik olarak açılacak ve e-imza kart şifrenizi girmenizi isteyecektir. "İmzala" butonuna tıklandığında dosya imzalanacak ve BİLGE sistemine gönderilecektir.
Edi-Mesajlar sekmesi içerisinde BİLGE sistemine gönderilen dosyaların cevapları yer almaktadır. Alınan hatalar bu ekranda gösterilir, ilgili hatalar düzeltildikten sonra tekrar imzalanarak gönderilmesi gerekmektedir.
Tescil Numarası alanında başarıyla tescil olmuş gönderim tescil numarası gösterilecektir.
"Yazdır" butonuna tıklayarak EK9 Eski Form çıktıya ulaşabilirsiniz.
#Deniz ihracat özet beyan
#Özet beyan nasıl yapılır
#BİLGE deniz özet beyan
#Türkiye summary declaration
#İhracat manifestosu